Anayasa Mahkemesi (AYM), yoksulluk nafakasına ilişkin önemli bir karara imza attı. Antalya 12. Aile Mahkemesinin başvurusu üzerine Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesini inceleyen Yüksek Mahkeme, maddenin birinci fıkrasında bulunan “süresiz olarak” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti.
AYM’nin 4 Haziran 2026 tarihli, E.2025/156 ve K.2026/131 sayılı kararı, 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Ancak iptal hükmünün yürürlüğe girmesi 9 ay ertelendi. Böylece düzenlemedeki “süresiz olarak” ibaresi 30 Haziran 2027’ye kadar uygulanmaya devam edecek.
Yoksulluk nafakası tamamen kaldırılmadı
Kararın en önemli ayrıntısı, yoksulluk nafakasının kendisinin iptal edilmemiş olması. AYM yalnızca Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki “süresiz olarak” ifadesini iptal etti.
Bu nedenle karar; tedbir nafakası, çocuklar için ödenen iştirak nafakası veya diğer nafaka türlerinin kaldırıldığı anlamına gelmiyor. AYM kararı ayrıca nafakanın bundan sonra kaç yıl ödeneceğine ilişkin sabit bir süre de belirlemiyor.
Mevcut nafakalar bugün sona ermiyor
Kararın Resmî Gazete’de yayımlanması, halen ödenmekte olan yoksulluk nafakalarının otomatik olarak sona erdiği anlamına da gelmiyor.
İptal hükmünün yürürlüğü 9 ay ertelendiği için mevcut kanuni düzenleme bu süre içinde geçerliliğini koruyor. Bu nedenle nafaka yükümlüsünün yalnızca AYM kararını gerekçe göstererek ödemeyi tek taraflı biçimde durdurması, kararın doğrudan bir sonucu değil.
Mevcut sistemde de nafaka bazı durumlarda sona erebiliyor
Kanundaki “süresiz” ifadesi, nafakanın her durumda ömür boyu ve değişmeden ödeneceği anlamına gelmiyor.
Türk Medeni Kanunu’nun 176. maddesi kapsamında nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölmesi gibi durumlarda nafaka sona erebiliyor. Yoksulluğun ortadan kalkması gibi kanunda belirtilen şartların ortaya çıkması halinde de nafakanın kaldırılması veya değiştirilmesi mahkemeden talep edilebiliyor.
Yeni sistemi TBMM belirleyecek
AYM, kararında yoksulluk nafakasının bundan sonra 2 yıl, 5 yıl veya evlilik süresi kadar ödenmesi gibi herhangi bir formül belirlemedi.
Dokuz aylık geçiş döneminde ortaya çıkabilecek hukuki boşluğun giderilmesi için yeni yasal çerçevenin oluşturulması yasama organına bırakılmış durumda. Bu süreçte nafakanın süresinin hangi kriterlere göre belirleneceği ve mevcut kararların yeni düzenlemeden nasıl etkileneceği yapılacak kanuni düzenlemeyle netleşecek.
Kritik tarih 30 Haziran 2027
AYM’nin iptal hükmü 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek. Ancak bu tarih geldiğinde geçmişte hükmedilmiş bütün nafakaların kendiliğinden sona ereceği sonucu AYM kararından çıkmıyor. Mevcut ve devam eden dosyaların durumu açısından TBMM’nin yapacağı düzenleme ve olası geçiş hükümleri belirleyici olacak.
